Ludzie od setek lat poszukiwali odpowiedzi na pytania: jak uchronić metal przed korozją i jak nadać metalowym powierzchniom elegancki wygląd. Wyrazem tych poszukiwań były odkrycia przełomu osiemnastego i dziewiętnastego wieku, których pionierami byli: fizyk Luigi Galvani i chemik, Luigi Valentino Brugnatelli. To właśnie oni zapoczątkowali prace nad ogniwami galwanicznymi i galwanizacją. Czym ona jest i gdzie wykorzystywane są procesy galwaniczne? Sprawdźmy!
![](https://bcdn.products.pcc.eu/wp-content/uploads/2023/08/miniatura.png)
Galwanizacja metalu: co to jest?
Określenie: galwanizacja jest pojęciem uproszczonym, pochodzącym od imienia wspomnianego już wynalazcy – Galvaniego. W nazewnictwie specjalistycznym galwanizacja to inaczej: galwanostegia, czyli nakładanie cienkich, trwałych powłok metalowych na powierzchnię różnych przedmiotów (głównie metalowych).
W wyniku obróbki galwanicznej metalowa powierzchnia zyskuje ochronę przeciw korozji. Galwanizacja umożliwia też uzyskanie dodatkowych walorów estetycznych przedmiotu, na przykład: nadanie im określonego koloru, połysku, warstwy lustrzanej itd.
Procesy galwaniczne: podział
Termin: galwanizacja bywa często stosowany zamiennie z terminem galwanotechnika, nie jest to jednak prawidłowe nazewnictwo. Galwanotechnika to bowiem pojęcie szersze. Obejmuje ono zarówno procesy galwanostegii, jak i galwanoplastykę. Czym się one różnią?
Galwanoplastyka polega na tworzeniu kopii w formie grubych powłok metalowych w procesie elektrolizy. Powłoki te można z łatwością oddzielić od podłoża i często mają one złożony, pełen detali kształt. W galwanostegii powstają zaś powłoki cienkie, których nie da się oddzielić od podłoża.
Istnieją również inne rodzaje obróbki elektrolitycznej galwanotechnicznej. To na przykład:
- anodyzowanie, czyli tworzenie powłok niemetalowych (najczęściej są to powłoki, wykonane z tlenków metalu),
- fosforanowanie – polega na pokrywaniu powłok niemetalowych warstwą fosforanów (są to najczęściej roztwory wodorofosforanów: manganu, żelaza, cynku),
- cynkowanie, czyli powlekanie metali warstwą cynku,
- miedziowanie – elektrolityczne pokrywanie metalu miedzią,
- chromowanie – pokrywanie metalu lub tworzywa sztucznego warstwą chromu.
Zobacz ofertę dodatków do procesów galwanicznych od Grupy PCC.
Na czym polega proces galwanizacji?
Obróbka galwaniczna wymaga odpowiedniego zaplecza technicznego i udziału doświadczonego specjalisty galwanizatora. Wszystkie procesy galwanizacji elektrolitycznej przeprowadzane są więc wyłącznie w profesjonalnych zakładach galwanicznych. Zakłady te wyposażone są w duże wanny, wykonane z materiałów, odpornych na działanie elektrolitu.
Do kąpieli galwanicznej trafiają elementy starannie oczyszczone i odtłuszczone. (Surowiec mocno zanieczyszczony często poddawany jest dodatkowym kąpielom trawiącym). Następnie przedmioty metalowe w wannach są łączone z ujemnym biegunem źródła prądu i tworzą biegun dodatni, katodę. Biegun ujemny (anodę) tworzą zaś płyty metalowe, znajdujące się w elektrolicie. Przepływający prąd sprawia, że na metalu stopniowo zaczyna powstawać nowa powłoka. Opcjonalnie zamiast płyt metalowych galwanotechnicy stosują też różnego rodzaju sole, które również ulegają stopniowemu rozkładowi.
Galwanizacja metali: proces zależny od różnych czynników
Niełatwo uzyskać perfekcyjny efekt w postaci wysokiej jakości powłoki galwanicznej. Jakie czynniki wpływają na ostateczny wygląd, twardość i strukturę nowej warstwy? Jakość powłok i czas ich powstawania zależy m.in. od:
- typu zastosowanego elektrolitu (wybór elektrolitów jest bardzo szeroki, mogą to być mieszanki zawierające cyjanki, siarczany, chlor itd. – każdy elektrolit daje inne efekty i jest przeznaczony do różnych rodzajów podłoży: metalowych lub niemetalowych),
- temperatury oraz stężenia roztworu elektrolitu,
- gęstości prądu, wykorzystywanego w procesie galwanizacyjnym.
Czas trwania procesu galwanizacji jest bardzo zróżnicowany i wynosi od kilku minut do kilku godzin, co również zależy od wybranej metody i oczekiwanej, docelowej grubości powłok.
Co daje galwanizowanie metalu?
Nie bez powodu w Polsce i na świecie wciąż rozwijają się zakłady galwanizacyjne i nie maleje zainteresowanie usługami galwanizacyjnymi. Jakie są główne zalety galwanizacji?
- Dzięki dodatkowej warstwie, metale (i tworzywa) zyskują doskonałą, wieloletnią ochronę przed wnikaniem wilgoci i korozją wyniszczającą metal;
- Powłoka galwaniczna zwiększa trwałość wyrobów oraz ich wytrzymałość na uszkodzenia chemiczne lub mechaniczne (zarysowania, otarcia itd.);
- Nowa, szczelna warstwa sprawia, że powierzchnie zyskują elegancki wygląd: są błyszczące lub matowe, gładkie i estetyczne – można je dowolnie wykończyć według indywidualnych oczekiwań.
Zaletą galwanizacji jest również to, że można ją wykonywać zarówno na niewielkich detalach metalowych (uchwytach, śrubach, bateriach, mocowaniach), jak i na dużych elementach konstrukcyjnych lub dekoracyjnych.
- https://www.britannica.com/summary/electroplating
- https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/galwanotechnika;3903810.html
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013468699001437